Anh còn nợ em

Chim về núi Nhạn

Trời mờ mưa đêm… trời mờ mưa đêm

Anh còn nợ em… nụ hôn vội vàng

Nụ hôn vội vàng… nắng chói qua song…

Những ai từng mê đắm giai điệu của bài hát nổi tiếng Anh còn nợ em (nhạc: Anh Bằng, thơ: Phạm Thành Tài) đều thuộc lòng câu hát trên.

Tuy chưa ai khẳng định nhưng nhiều người cho rằng địa danh núi Nhạn trong bài hát chính là ở Tuy Hòa, Phú Yên, bởi cố nhà thơ Phạm Thành Tài quê ở Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa, vốn rất gần với Phú Yên. Dù cả nhạc sĩ và nhà thơ sáng tác nên bài hát này đều đã đi xa, nhưng địa danh núi Nhạn vẫn sừng sững với núi sông.

Và nhắc đến núi Nhạn, hẳn những người yêu mến mảnh đất xứ Nẫu đều không thể bỏ qua thắng cảnh danh bất hư truyền Tháp Nhạn, với những sự tích huyền bí làm lay động lòng người.

Sự tích ông Trời cứu xứ Nẫu

Tháp Nhạn hay còn có các tên gọi là núi Bảo Tháp, núi Nhạn Tháp, núi Tháp, núi Tháp Dinh nằm ở phía Bắc sông Đà Rằng, có độ cao 60m so với mực nước biển, nằm ở trung tâm thành phố Tuy Hòa.

Truyền thuyết dân gian kể thuở xưa, Tuy Hòa là vùng đất đầm lầy, có nhiều thủy quái chuyên chọc phá cuộc sống dân lành. Ông Trời sai người khổng lồ xuống gánh đất lấp vùng trũng, bảo vệ người dân. Khi việc đã xong, người khổng lồ vội bay về trời nên gánh nhiều đá, làm chiếc đòn gánh bị gãy. Đá từ hai bên rơi xuống, một bên tạo thành núi Chóp Chài, bên kia tọa trên Núi Nhạn làm thành một ngọn tháp.

Sự tích ông Trời cứu xứ Nẫu

Phú Yên có đỉnh Cù Mông

Có hòn tháp Nhạn, có dòng sông Ba

>>> Tham khảo: Kinh nghiệm check-in những cảnh đẹp ở Tuy Hòa

Sự tích nàng tiên nữ Thiên Y A Na          

Tương truyền rằng ngày xưa có nàng tiên nữ Thiên Y A Na giáng trần, chỉ dậy cho dân chúng xứ Chăm-pa cách mưu sinh, làm những nghề thủ công như kéo sợi, dệt vải, cấy cày…

Sự tích nàng tiên nữ Thiên Y A Na

Đến một ngày kia, khi nhân dân đã ăn no mặc ấm, nàng Thiên Y A Na được hai chim hạc bay xuống đón về trời. Từ đó, người dân tưởng nhớ công ơn của bà, xây tháp Nhạn thờ phụng hàng năm vào ngày 23 tháng 3 Âm lịch.

Truyền thuyết xây tháp Nhạn giữa quân Chiêm Thành và Đại Việt

Trong cuốn sử Việt Đại Nam thống nhất chí thì tháp Nhạn được xây để thờ một vị hoàng hậu của vua Chăm-pa, vùng Khauchara. Nhưng một truyền thuyết khác nói về lịch sử hình thành tháp Nhạn được nhiều sự tán đồng.

Chuyện kể rằng vào năm Mậu Dần (1578) niên hiệu Quang Hưng nguyên niên, chúa Nguyễn phái ông Lương Văn Chánh (Phù Gia) vào Phú Yên dẹp loạn quân Chiêm Thành. Thời đó, quân Việt đóng ở núi Chóp Chài, còn quân Chiêm Thành đóng quân ở Núi Nhạn. Khi hai bên chuẩn bị lâm trận thì tướng Chiêm Thành lên tiếng thách đố quân Đại Việt cùng xây Tháp, bên nào xây xong trước thì thắng trận mà không phải đấu đao kiếm.

Ông Phù Gia nghe hợp lý bèn đồng ý với lời thách đấu của quân Chiêm Thành, vì không muốn làm hao binh tổn tướng. Nhận thấy tình thế bất lợi, không thể xây xong tháp trước đối phương sở hữu địa lợi, ông Phú Gia lệnh cho quân sĩ lấy gồ, lồ ô, tre làm khung tháp, lấy giấy dán làm tường, quét màu lên y như một ngọn tháp thật.

Truyền thuyết xây tháp Nhạn giữa quân Chiêm Thành và Đại Việt

Ở phía đối diện, quân Chiêm Thành ngày đắp gạch, đào đất để xây tháp kỳ công hơn. Khi kỳ hạn kết thúc, tướng Chiêm Thành nhìn sang thấy bên này quân Việt đã xây xong một ngọn tháp cao sừng sững, còn phía mình vẫn chưa hoàn tất. Khuất phục trước tài trí của quân Việt, quân Chiêm Thành chịu thua.

Dù đã thắng nhưng ông Phú Gia sợ việc bại lộ, bên thách tướng Chiêm Thành rằng ai đốt tháp cháy hết trước thì sẽ thắng. Tướng Chiêm Thành gật đầu đồng ý, vì nghĩ ngọn tháp bên mình thấp hơn nên sẽ bén lửa cháy dễ dàng. Họ dùng mọi nguồn củi đốt ở núi Nhạn, đốt lửa cao kín cả ngôi tháp.

Truyền thuyết xây tháp Nhạn giữa quân Chiêm Thành và Đại Việt

Thế nhưng do tháp của người Chiêm Thành được xây bằng gạch và đất, còn tháp của Đại Việt làm từ cây và tre nên chỉ sau một canh giờ, tháp của phía Đại Việt cháy trụi, còn tháp của quân Chiêm Thành càng cháy càng vững chắc. Sau đó, tướng Phù Gia lấy thành dễ dàng, ngọn Tháp Nhạn cũng ra đời từ đó.

Nước còn, non cũng còn đây,

Tháp còn sao lại người xây không còn

Đó được cho là những tương truyền về sự xuất hiện của ngọn tháp. Còn tên gọi Tháp Nhạn được cho là bắt nguồn từ những con chim nhạn bay tới đây sinh sống, làm tổ, do đó ngọn tháp được đặt theo tên loài chim này.

Tháp Nhạn Phú Yên – thông tin tham quan chi tiết:

  • Địa chỉ: Tháp Nhạn – Núi Nhạn – phường 1 – thành phố Tuy Hòa – tỉnh Phú Yên.
  • Thời gian tham quan: 6h30 – 23h00 hàng ngày.
  • Giá vé: miễn phí.
  • Đường đi tới Tháp Nhạn: Tháp Nhạn nằm cách trung tâm thành phố Tuy Hòa từ 3-4km. Nếu đi bộ thì du khách mất tầm 20 phút, đi xe máy 10 phút và đi taxi mất 7 phút là đến ngọn tháp lịch sử này.

Lưu ý khi tham quan tháp Nhạn Phú Yên

  • Thời gian tham quan Tháp Nhạn Phú Yên lý tưởng trong năm: Từ đầu tháng 3 – cuối tháng 9, nếu đi buổi sáng thì lên đường lúc 6h30 – 7h, còn buổi chiều thì từ 16h30 – 21h30.
  • Đặc biệt nếu có điều kiện, du khách nên đến Tháp Nhạn vào dịp Rằm Tháng Giêng âm lịch hàng năm, bởi đây là thời điểm Tháp Nhạn tổ chức hội thơ Nguyên Tiêu, thu hút giới văn nghệ sĩ trong cả nước.
Lưu ý khi tham quan tháp Nhạn Phú Yên

Tháp Nhạn – nơi tổ chức Hội thơ Nguyên Tiêu hàng năm

  • Về trang phục, không nên mặc quần áo quá ngắn, mỏng vì trên tháp Nhạn thường có gió lớn.
  • Dưới chân Tháp Nhạn có dịch vụ chở xe ôm lên đỉnh tháp, giá vào khoảng 10.000đ/người, nhưng vào mùa du lịch cao điểm hoặc thứ Bảy, Chủ Nhật hay có tình trạng tranh giành khách.
  • Ăn gì ở tháp Nhạn: Ngay dưới chân núi Nhạn vào chiều tối có nhiều hàng quán bán đặc sản hấp dẫn như: bánh canh hẹ, bánh tráng nước, bánh hỏi, bánh bèo, bánh lọc, các loại chè…Tham khảo bài viết Các quán ăn ngon ở Phú Yên
  • Thường vào tối thứ Bảy hàng tuần hoặc 2 ngày thứ Bảy/tháng (giữa và cuối tháng), ở Tháp Nhạn có các hoạt động văn hóa nghệ thuật đặc sắc.
  • Du khách lưu ý giữ gìn tài sản cá nhân khi tham quan Tháp Nhạn.

Tháp Nhạn – công trình bất hủ của nền văn hóa Chăm-pa

Có thể nói Tháp Nhạn Phú Yên là công trình đền tháp tiêu biểu của nền văn hóa Chăm-pa còn sót lại đến ngày nay. Bên cạnh những địa điểm du lịch nổi tiếng ở đất Phú như Ghềnh đá đĩa, Đầm Ô Loan…, Tháp Nhạn là điểm đến không thể bỏ lỡ nếu bạn muốn bồi đắp thêm những kiến thức về nền văn hóa sa huỳnh, cũng như tìm tòi lối kiến trúc Chăm-pa cổ.

Để tìm hiểu thêm về các điểm đến du lịch khác và hướng dẫn chi tiết du lịch Phú Yên, bạn có thể đọc bài viết Cẩm nang hướng dẫn Du lịch Phú Yên.